|
|
|
| strona główna o towarzystwie sekcja protetyki rys historyczny prenumerata komunikaty kontakt | ||
PROTETYKA STOMATOLOGICZNA
|
 powiększ Ryc. 1. Strona tytułowa pierwszego numeru czasopisma „Protetyka Stomatologiczna”. |
 powiększ Ryc. 2. Prof. zw. dr hab.n. med. Janina Galasińska-Landsbergerowa. |
Należy w tym miejscu z pełną czcią i uznaniem przedstawić sylwetkę profesor Janiny Galasińskiej-Landsbergerowej, Pierwszego Redaktora Naczelnego Protetyki Stomatologicznej, która była motorem intelektualnym i organizacyjnym wspomaganym intensywnie przez wymieniony wcześniej Zespół Inicjatywny.
Janina Teodora Galasińska-Landsbergerowa urodziła się w 9 marca 1903 roku w Warszawie. Po ukończeniu szkoły średniej w wieku 17 lat rozpoczęła studia w Państwowym Instytucie Dentystycznym w Warszawie, które ukończyła w roku1924 jako jedna z pierwszych absolwentek. Bezpośrednio po studiach rozpoczęła pracę w Zakładzie Protetyki Dentystycznej, kierowanej przez dr med. Leopolda Brennejsena, gdzie pracowała do wybuchu wojny. W tym okresie pracy szkoliła się w Klinice Chirurgii Stomatologicznej macierzystej uczelni oraz w latach 1928/29 w Rostoku w Niemczech, uzyskując kolejno funkcje asystenta, starszego asystenta i adiunkta. Równocześnie pracowała jako lekarz protetyk w ówczesnej ubezpieczalni społecznej.
W okresie okupacji niemieckiej pracowała w Klinice Protetyki Stomatologicznej, oficjalnie placówce wyłącznie usługowej, w której było równocześnie prowadzone tajne nauczanie studentów stomatologii. W czasie wojny straciła męża i cały dorobek materialny. Po Powstaniu Warszawskim (rok 1944) została wypędzona z Warszawy i zamieszkała w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie pracowała w gabinecie dentystycznym.
Po wojnie przeniosła się do Łodzi, gdzie zatrudniła się w Uniwersytecie Łódzkim organizując Zakład i Klinikę Protetyki Dentystycznej, których została kierownikiem. Na tym stanowisku przez następne lata ujawniła swoje wielkie zdolności organizacyjne i dydaktyczne, jak również ogromne zaangażowanie we wszystkim co czyniła. W roku 1947 uzyskała stopień dr med. dent., w roku 1948 stopień docenta, rok później tytuł profesora nadzwyczajnego, zaś w roku 1958 tytuł profesora zwyczajnego. W roku 1949 przebywała na rocznym stypendium w Stanach Zjednoczonych, gdzie szkoliła się w klinikach protetyki stomatologicznej w Chicago i Nowym Jorku. Okres wojny i okupacji spowodował ogromne straty osobowe w kadrze polskich stomatologów. Profesor Galasińska-Landsbergerowa, świadoma tego faktu, włożyła wiele wysiłku i pracy w szkolenie przed- i podyplomowe, jak również w promowanie kadry naukowej, będąc promotorem wielu doktoratów i opiekunem habilitacji, a także recenzentem takich prac. Tylko w okresie pracy w Katedrze Protetyki Stomatologicznej w Warszawie była promotorem 15 przewodów doktorskich i opiekunem czterech habilitacji. Jej wychowankowie byli kierownikami wielu zakładów i katedr w Polsce.
W roku 1958 wróciła do Warszawy obejmując stanowisko kierownika Katedry Protetyki Stomatologicznej, gdzie pracowała do roku 1973, w którym przeszła na zasłużona emeryturę. W ramach swej działalności naukowej napisała skrypt pt. „Protetyka - część kliniczna i część laboratoryjna” wydanie I-II, podręczniki „Protetyka Stomatologiczna” (sześć wydań), „Protezy ruchome częściowe” (praca zespołowa), rozdział w podręczniku pod redakcją prof. J. Krzywickiego - „Stomatologia wieku dziecięcego” oraz około 200 innych publikacji.
W obu uczelniach piastowała znaczące funkcje i godności, a mianowicie w latach: 1950-1952 była kierownikiem Oddziału Stomatologii Akademii Medycznej w Łodzi, 1954-1973 organizowała kursy szkolenia podyplomowego w ramach CMKP w Łodzi i Warszawie. W latach 1965-1975 pełniła funkcje przewodniczącego zespołu organizacyjnego i naczelnego redaktora czasopisma „Protetyka Stomatologiczna”, 1966-1969 była kierownikiem Oddziału Stomatologii, 1970-1973 była twórcą i dyrektorem Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie opartego na tradycjach Państwowego Instytutu Dentystycznego.
Profesor Janina Galasińska-Landsbergerowa została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalami Zasłużonego Nauczyciela i Czterdziestolecia PRL, Honorową Odznaką Miasta Łodzi, Złotą Odznaką Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia i Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego oraz została wyróżniona Nagrodą Naukową I stopnia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
W zakończeniu swego życiorysu, pochodzącego z roku 1988, napisała „Oceniając moje życie z perspektywy minionych lat, uważam, iż było ono trudne i żmudne - na miarę istniejących okoliczności. Ale dane mi było pracować i uczyć się pod kierunkiem wybitnych fachowców, wspaniałych ludzi. Władze wielokrotnie zaszczyciły mnie swym uznaniem. Cieszyłam się zaufaniem powierzonych mi zespołów i pacjentów. Doznałam wiele życzliwości ludzkiej”.
Zmarła bezpotomnie i została pochowana 21 lipca 1998 roku w grobie swojego ojca na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 290-3-29). W setną rocznicę urodzin środowisko lekarskie z całego kraju ufundowało pomnik cmentarny na Jej ziemnym grobie z napisem „Nestorowi Polskiej Protetyki Stomatologicznej - wdzięczni uczniowie”.
W pamięci Jej wychowanków prof. J. Galasińska-Landsbergerowa pozostanie na zawsze jako wzór Nauczyciela Akademickiego, Kierownika i Wychowawcy będącego przykładem do naśladowania.
Przez pierwsze 4 lata, tj. do końca 1968 roku, pismo wydawane było z podtytułem: „Materiały i prace naukowe poświęcone protetyce stomatologicznej, klinicznej i laboratoryjnej”.
Okres ten był dla ścisłego komitetu redakcyjnego bardzo trudny. Pismo było na tzw. „rozrachunku własnym”, wydawane w Redakcji V PZWL, tj. w „Redakcji książkowej”, a nie w „Redakcji czasopism”.
„Protetyka Stomatologiczna” nie była w tym okresie periodykiem PZWL. Była czasopismem ciągłym, nie periodycznym. Poszczególne zeszyty były oznaczane jako tomy. Mimo trudnych warunków startu, dzięki życzliwemu zrozumieniu i poparciu finansowemu ZG ZZPSZ, szczerej pomocy ze strony PZWL oraz dużego wkładu pracy członków Kolegium możliwe było w owym okresie rytmiczne wydawanie „Protetyki”. Nakład wynosił wówczas od 1200 do 1400 egzemplarzy. Rok 1969 stał się przełomowym momentem w rozwoju pisma - w tym bowiem roku stało się ono periodykiem PZWL.
Numer pierwszy 1969 r. ukazał się w zmienionej szacie i bez wyżej wspomnianego podtytułu. Osiemnastoosobowe Kolegium Redakcyjne reprezentowane przez ośrodki akademickie Protetyki Stomatologicznej w Polsce i terenową służbę zdrowia wyłoniło ścisłe 6 osobowe Kolegium Redakcyjne w składzie: J. Galasińska-Landsbergerowa, H. Jędrzejczak, E. Spiechowicz, L. Sonnenberg, S. Wajs, Z. Werner, na naczelnego redaktora powołując J. Galasińską-Lansbergerową, zastępcę redaktora E. Spiechowicza i sekretarza redakcji S. Wajsa. Nie do przecenienia są ogromne zasługi i wielki wkład pracy dr n. med. Symchy Wajsa dla rozwoju naszego czasopisma. Dr Wajs był jednym ze współzałożycieli pisma „Protetyka Stomatologiczna”, w którym pracował przez wiele lat, najpierw jako sekretarz a następnie zastępca naczelnego redaktora.
W kształtowaniu i rozwoju pisma podkreślić należy udział Sekcji Protetyki Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Odegrała ona czynną i owocną rolę w „powoływaniu” zagadnień dla ich wspólnego opracowania i przedstawienia na Ogólnopolskich Zebraniach Międzyklinicznych, jakie dwukrotnie w ciągu roku (1965-1975) odbywały się kolejno w ośrodkach akademickich.
Ówczesny przewodniczący Sekcji protetyki PTS doc. Bogumił Płonka w liście przesłanym do Redakcji pisał, co następuje: „ Członkowie Sekcji Protetyki, skupieni w zakładach naukowych, zdawali sobie sprawę z dużego osiągnięcia Redakcji, która doprowadziła do druku „Protetyki Stomatologicznej”, wiedzieli również, że są odpowiedzialni za los tego czasopisma. Byli oni pierwszymi kolporterami „Protetyki Stomatologicznej”, którą otrzymywali bezpośrednio z Redakcji i rozprowadzali wśród lekarzy na uczelniach i na posiedzeniach Oddziałów PTS. Oparcie czasopisma o stałych prenumeratorów było w tym okresie zadaniem podstawowym. Zrealizowali je członkowie naszej Sekcji w krótkim czasie”.
Obecny na uroczystym posiedzeniu z okazji 10 lecia Protetyki Stomatologicznej Członek Kolegium prof. Reinhard Marxkors z Münster (Niemcy) mówił co następuje: „Dzisiejsze doroczne zebranie Kolegium Redakcyjnego związane jest ze szczególnie uroczystym wydarzeniem, jakim jest 10 rocznica powstania „Protetyki Stomatologicznej”. Z tej okazji składam jak najserdeczni4ejsze życzenia.
Uroczystość 10-lecia to sposobność dla wyrażania słów uznania inicjatorom pisma, którzy z odwagą, pełni śmiałych pomysłów, stworzyli to dumne dzieło. Są to: prof. dr J. Galasińska-Landsbergerowa, prof. dr hab. E. Spiechowicz, dr Wajs, Jędrzejczak i inni. Swoją pracą i podjętym ryzykiem przyczynili się oni do wzbogacenia wiedzy stomatologicznej, zwiększyli możliwości dokształcania się lekarzy, a w efekcie zasłużyli sobie na wielka wdzięczność chorych.
Podziękowanie należy się również wszystkim tym, którzy jako członkowie Kolegium Redakcyjnego oraz jako autorzy prac stworzyli oblicze tego czasopisma.
Ja osobiście dumny jestem z tego, że jako obcokrajowiec zostałem Członkiem Kolegium. Dołożę wszystkich starań dla dobra „Protetyki Stomatologicznej” i życzę temu czasopismu dalszego twórczego rozwoju”.
W okresie od 1965 do 1974r wydano 54 numery „Protetyki Stomatologicznej”. Wydrukowano w nich łącznie 565 prac i około 300 streszczeń z czasopism obcojęzycznych.
Wśród 54 wydanych numerów 6 zawierało w całości referaty wygłoszone na posiedzeniach naukowych międzyklinicznych Sekcji Protetyki Stomatologicznej PTS oraz 3 numery poświęcone trzem Ogólnopolskim Konferencjom Naukowym PTS: IV - w Łodzi (22-28 maja 1969), V - we Wrocławiu (18-19 września 1970), VI - w Szczecinie (14-16 września 1973).
Od stycznia 1975r. „Protetyka Stomatologiczna” stała się pismem limitowanym i ukazywało się w ilości 2 tysięcy egz.,6 numerów rocznie.
Jak wynika ze zgłoszeń, zapotrzebowanie przewyższało limit, bowiem wynosiło około 2 i pół tysiąca, w tym przeszło 2 tysiące prenumeratorów. Posiedzenia członków Kolegium Redakcyjnego odbywały się corocznie w miesiącu maju. Ścisłe Kolegium Redakcyjne zbierało się 3-4 razy rocznie.
Źródłem materiałów publikowanych w „Protetyce”, w okresie 1965 do 75 były w większości ośrodki akademickie, w mniejszym zakresie ośrodki lecznictwa otwartego. Autorami publikacji byli w większości Polacy, autorzy zagraniczni stanowili nieduży odsetek. W związku z dokooptowaniem do Komitetu redakcyjnego pracowników naukowych zagranicznych, należało się spodziewać większego dopływu artykułów autorów obcych. Podobnie, w związku z uzyskiwaniem specjalizacji w protetyce lekarzy lecznictwa otwartego, należało liczyć na większy dopływ prac z tego źródła. Ponieważ „trzonem” pisma były prace ośrodków akademickich, istniał ścisły związek treści publikacji „Protetyki” z problematyką planów naukowych akademickich ośrodków. Problematyka prac odpowiadała w przeważającej większości problematyce planu naukowego resortu, wyjąwszy nieliczne tematy problematyki własnej. Jak wiadomo, problemem głównym resortu była „Rehabilitacja narządu żucia poprzez leczenie protetyczne”. To szerokie ujęcie dawało poszczególnym ośrodkom akademickim duże możliwości w doborze tematów.
W dniu 1 czerwca 1975 roku nowym redaktorem naczelnym został prof. dr hab. n. med. Eugeniusz Spiechowicz, zastępcą redaktora dr n. med. Symcha Wajs, zaś sekretarzem redakcji lek. stom. Ewa Cichocka. Z końcem 1982 roku dr Wajs przeszedł na emeryturę i przez kilka miesięcy redakcja pracowała w składzie dwuosobowym. Był to bardzo trudny okres, w którym z braku papieru, żeby nie utracić ciągłości wydawania łączono numery np. Nr 1-3 1982r. Od numeru drugiego 1983, skład redakcji przedstawiał się następująco: Redaktor Naczelny prof. Eugeniusz Spiechowicz, Zastępca Redaktora dr Ewa Cichocka i Sekretarz Redakcji lek. dent. Elżbieta Mierzwińska.
 Ryc. 3. Prof. zw. dr hab. n. med. Eugeniusz Spiechowicz |
 Ryc. 4. Dr n. med. Ewa Cichocka-Piekacz |
 Ryc. 5. Lek. stom. Elżbieta Mierzwińska |
W roku 1985 czasopismo „Protetyka Stomatologiczna” obchodziło 20 lecie swojego istnienia. Z tej okazji został wydany specjalny numer, w którym pisano, co następuje:
„Od roku 1965, tj. od dnia powstania do roku 1981 „Protetyka Stomatologiczna” była Organem Zarządu Głównego Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia. Przez okres 1981-85 pismo nie posiadało swojego patrona, ale czyniono starania uwieńczone powodzeniem, aby „Protetyka Stomatologiczna” stała się organem Sekcji Protetyki Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że pomimo braku formalnych więzów, Zarząd Główny PTS zawsze otaczał pismo swoją opieką, udzielając mu niezbędnej pomocy, a Redaktor „Protetyki Stomatologicznej” wraz z Redaktorem „Czasopisma Stomatologicznego” są zapraszani na wszystkie posiedzenia Prezydium i Pleum Zarządu Głównego PTS.
 Ryc. 6. Uroczyste posiedzenie Kolegium Redakcyjnego z okazji 20-lecia Protetyki Stomatologicznej. |
Lata 1965-1985
Przez cały miniony okres dwudziestu lat, gremium inspirującym i oceniającym prace Redakcji naszego pisma było Duże Kolegium Redakcyjne, które wcześniej zbierało się co roku a obecnie co dwa lata. W skład Dużego Kolegium wchodzą wszyscy kierownicy Zakładów Protetyki Stomatologicznej w Polsce, kilku kierowników Zakładów Protetyki z zagranicy oraz dookoptowani przedstawiciele z innych placówek, jak np. Instytutu Leków, Wydziału Techniki Dentystycznej MSZ, Terenowej Służby Zdrowia. Wypracowane kierunki działania są następnie realizowane przez Ścisłe Kolegium Redakcyjne i Zespół Redakcyjny.
W omawianym okresie sprawozdawczym ukazało się łącznie 114 numerów pisma uszeregowanych w 3 tomach. Były wśród nich numery łączone z uwagi na trudności wydawnicze lub potrzeby objętościowe. Tradycją stało się wydawanie specjalnych numerów poświęconych zebraniom międzyklinicznym, ogólnopolskim konferencjom Sekcji Protetyki PTS oraz wspólnym posiedzeniom Sekcji Protetyki PTS i NRD. Dużym wydarzeniem wymagającym ogromnego wkładu pracy było wydanie specjalnego numeru poświęconego IV Konferencji Europejskiego Towarzystwa Protetyki Stomatologicznej, które odbyło się we wrześniu 1980 roku w Warszawie. Numer ten zawierający pełny tekst lub obszerne streszczenia wszystkich referatów w języku polskim i angielskim został dostarczony uczestnikom konferencji przed rozpoczęciem obrad, co świadczyło pozytywnie o sprawności redakcji i operatywności PZWL-u.
W minionym dwudziestoleciu opublikowano w naszym piśmie 1223 prace w pełnym brzmieniu lub obszernych streszczeniach. Te ostatnie dotyczyły zjazdów i konferencji. Dla porównania w pierwszym dziesięcioleciu istnienia pisma opublikowano łącznie 565 prac.
Z liczby 1223 publikacji poszczególne ośrodki legitymują się następującymi ilościami prac:
| Ośrodek | Ilość |
|---|---|
| Warszawa | 249 |
| Łódź | 190 |
| Wrocław | 109 |
| Zabrze | 85 |
| Poznań | 68 |
| Szczecin | 62 |
| Kraków | 54 |
| Gdańsk | 52 |
| Lublin | 38 |
| Białystok | 14 |
| Inne zakłady naukowe | 79 |
| Prace z terenu | 81 |
| Prace z zakładów zagranicznych | 90 |
| Oceny książek | 12 |
| Prace inne | 40 |
Jak wynika z powyższego zestawienia, autorami większości prac byli pracownicy naukowi Zakładów Protetyki Stomatologicznej. Również koledzy z placówek terenowych służby zdrowia zasilili tekę redakcyjną dosyć dużą (81) ilością prac. Świadczy to o ich autentycznych zainteresowaniach rozwojem protetyki stomatologicznej i podnoszeniem własnych kwalifikacji zawodowych.
Liczącą się grupę prac stanowią publikacje pracowników naukowych z innych placówek akademickich, którzy zajmowali się problemami z tzw. pogranicza protetyki i innych dyscyplin naukowych. Przodują tu niewątpliwie chirurgia stomatologiczna i ortodoncja.
O wzroście rangi pisma i dużym uznaniu, z jakim się spotyka również poza granicami naszego kraju, świadczy ilość prac autorów obcych publikowanych w języku polskim oraz angielskim i niemieckim. Ogłoszono ich łącznie 90. Warto może przypomnieć, że w pierwszym dziesięcioleciu było ich tylko 11. Do tak pomyślnego rozwoju sytuacji przyczyniła się niewątpliwie dynamicznie rozwijająca się współpraca naukowa z NRD, IV Konferencja EPA, dwustronna współpraca naukowa z ośrodkami zagranicznymi oraz udział w Kolegium Redakcyjnym naukowców z zagranicy.
Trudno w krótkim artykule okolicznościowym omówić i ocenić całe bogactwo tematyki prezentowanej na łamach „Protetyki Stomatologicznej. Można tylko wspomnieć, że stosunkowo najwięcej publikacji poświęconych było tematyce kliniczno-obserwacyjnej, w których poruszano metody postępowania z zakresu protetyki klinicznej i laboratoryjnej opartej na dużym doświadczeniu osobistym autorów i długoletnich obserwacjach. Prace te stanowią rzeczywiste odbicie osiągnięć z zakresu polskiej protetyki stomatologicznej, jakie dokonały się na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat. Można w nich również znaleźć odzwierciedlenie kłopotów i niedostatków w zakresie wyposażenia materiałowo-aparatowego, w dostępie do bieżącej literatury fachowej i w przyswajaniu nowoczesnych metod postępowania, z jakim spotykali się pracownicy Zakładów w naszym kraju, zwłaszcza w ciągu ostatnich kilku lat.
Bardzo wysoko można ocenić szereg oryginalnych prac badawczych wnoszących wiele nowych wartości poznawczych, jakie w omawianym okresie zostały opublikowane na łamach Protetyki Stomatologicznej. Zasługują one tym bardziej na uznanie, że zostały opracowane bez posiadania własnej bazy naukowej, głównie w ramach współpracy z innymi krajowymi lub zagranicznymi placówkami naukowymi. Brakowi dostępu do zagranicznej literatury fachowej starano się zaradzić przez publikowanie streszczeń, które jak się wydaje są dziełem chętnie czytanym. Równie dużo informacji i materiałów do przemyśleń dostarczają licznie publikowane sprawozdania z krajowych i zagranicznych zjazdów i konferencji naukowych, jak również z pobytów w zagranicznych ośrodkach akademickich.
Patrząc z perspektywy minionego dwudziestolecia, nasuwa sie pytanie, jakim pismem jest „Protetyka Stomatologiczna”, jaki reprezentuje poziom i czy przyczynia się ona do podnoszenia poziomu zawodowego i naukowego polskiej protetyki stomatologicznej. Niezmiernie trudno jest dokonywać samooceny, gdyż zwykle bywa ona zbyt subiektywna. Może lepiej będzie się posłużyć okresową oceną czasopism dokonaną przez Polską Akademię Nauk. W ocenie ostatniej znalazło się następujące stwierdzenie odnoszące się do naszego pisma:
„Dwumiesięcznik o sprecyzowanej, sprofilowanej tematyce zgodnej z tytułem. Publikuje prace na wysokim poziomie naukowym. Niektóre prace o charakterze praktycznym mają charakter wdrożeniowy, co sprawia, że jest czasopismem bardzo poszukiwanym przez lekarzy praktyków oraz techników dentystycznych.
Protetyka Stomatologiczna jest jednym z nielicznych czasopism w świecie zajmujących się wyłącznie tą dziedziną wiedzy. Ostatnio publikują w nim również obcokrajowcy w językach angielskim i niemieckim.
Zły papier i brak kolorowej dokumentacji obniża ogólną ocenę tego wartościowego dwumiesięcznika.
Bardzo wysoko należy ocenić pracę Redakcji. Celowe wydaje się wprowadzenie haseł indeksowych. Redakcja powinna nawiązać kontakt z Index Medicus.”
Recenzenci prac, główni członkowie Dużego Kolegium, swoją bezinteresowną wieloletnią pracą wnieśli ogromny wkład w rozwój i utrzymanie wysokiego standardu naukowego pisma. Główną jednak zasługę w osiągnięciu tego czynu należy przypisać Autorom, którzy przez dwadzieścia lat zasilali tekę redakcyjną pracami, w większości reprezentującymi wysoki poziom naukowy i zawodowy.
Na podkreślenie zasługuje również aktywny udział Zarządu Sekcji Protetyki Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego w kształtowaniu i funkcjonowaniu pisma.
Srebrny jubileusz czasopisma „Protetyka Stomatologiczna”
Rok 1990
Jubileusz 25-lecia pisma miał miejsce w czasie gwałtownych przemian społeczno-politycznych i w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej, o czym mówił w swoim referacie naczelny redaktor. W trakcie obrad zabierali głos wybitni przedstawiciele polskiej protetyki stomatologicznej jak: prof. Włodzimierz Józefowicz, prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, prof. Halina Tejchman, prezes Sekcjo Protetyki PTS i prof. Janina Galasińska-Landsbergerowa były Redaktor Naczelny. Prof. Józefowicz mówił:
„Już samo powstanie drugiego, obok „Czasopisma Stomatologicznego”, pisma stomatologów o charakterze ogólnopolskim stanowiło olbrzymi sukces. Następnym sukcesem, opłaconym wieloletnią, ofiarną, społeczną praca było utrzymanie wysokiego poziomu pisma przez cały czas jego istnienia.
Oczywiście, o roli i znaczeniu „Protetyki Stomatologicznej” w pierwszym rzędzie decydują jej społeczne skutki. O pozytywnym odbiorze przez czytelników świadczy znaczna liczba prenumeratorów oraz fakt szybkiego jej znikania z półek księgarskich, jeśli tylko się tam pojawi.
Przygotowanie nowych metod protetycznego leczenia i rehabilitacji opracowanych przez polskich i zagranicznych specjalistów z pewnością przyczyniło sie do podniesienia poziomu protetyki w Polsce. Dotyczy to zarówno części klinicznej wykonywanej przez lekarzy stomatologów jak i części laboratoryjnej wykonywanej przez techników dentystycznych. Poziom protetyki zależy bowiem od wiadomości i umiejętności osób reprezentujących oba te zawody.
Poza tymi oczywistymi korzyściami odczuwanymi przez pacjentów, „Protetyka Stomatologiczna” przyczyniła się do rozwoju tej dziedziny jako nauki. Bez ciągłej i szybkiej informacji trudno jest wyobrazić sobie dalszy rozwój wybranej dziedziny wiedzy. Prowadzona przez Redakcję informacja naukowa jest w naszym kraju szczególnie ważna ze względu na brak podręczników i czasopism z innych krajów. Istotne znaczenie ma również zamieszczanie sprawozdań z międzynarodowych konferencji naukowych i zjazdów oraz wrażeń z pobytu w zagranicznych klinikach i pracowniach. Upowszechnianie tego, czego dokonano w krajach rozwiniętych Europy i świata, jest tym cenniejsze, że wyjazdy naukowo-szkoleniowe były dotychczas z wielu względów ograniczone.
Członkowie Redakcji „Protetyki Stomatologicznej”, a w szczególności jej redaktor prof. dr hab. Eugeniusz Spiechowicz, przyczynili się w znacznej mierze do nawiązania i utrzymania kontaktów zagranicznych, szczególnie z zagranicznymi towarzystwami naukowymi. Należy podkreślić doniosłą rolę profesora Spiechowicza w powstaniu i działalności Europejskiego Towarzystwa Protetyki Stomatologicznej (European Prosthodontic Association - EPA). W 1980 roku doroczna konferencja tego Towarzystwa odbyła się w Warszawie przyczyniając się do nawiązania ściślejszych kontaktów między polską i europejską protetyką stomatologiczną.
Warto sobie również uświadomić istotna rolę „Protetyki Stomatologicznej” w rozwoju kadry naukowej. Bez możliwości publikacji swych prac w czasopiśmie o uznanym poziomie awans pracowników naukowych zajmujących się protetyką stomatologiczną byłby znacznie utrudniony.
Redakcja „Protetyki Stomatologicznej” była zawsze zainteresowana pracą Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego i okazywała mu istotna pomoc. W posiedzeniach Zarządu Głównego oraz Komisji Nagród PTS udział redaktorów oraz sekretarzy tego Pisma był bardzo aktywny i znaczący.
Należy z podziwem podkreślić, że tak znaczące osiągnięcia czasopisma były w główniej mierze wynikiem pracy zespołu Zakładu Protetyki Akademii Medycznej w Warszawie. W tak długiej historii pisma redaktorami naczelnymi były tylko dwie osoby, to jest prof. dr hab. Janina Galasińska-Landsbergerowa oraz prof. dr hab. Eugeniusz Spiechowicz, natomiast sekretarzami Redakcji trzy osoby, to jest dr Symcha Wajs, dr Ewa Cichocka i dr Elżbieta Mierzwińska. Już sam ten fakt świadczy o wkładzie pracy zespołu redakcyjnego i ich redaktorów naczelnych.
Prof. Tejchman wspomniała, że:
„Protetyka Stomatologiczna” jest nierozerwalnie związana z Sekcją Protetyki PTS, która od 1985 r. objęła patronat nad czasopismem. Jej członkowie to pracownicy ośrodków akademickich, którzy publikują swoje osiągnięcia naukowo-badawcze, wskazują na rozwój i postęp protetyki w naszym kraju. Również członkowie komitetu redakcyjnego pisma skupiający kierowników ośrodków akademickich są członkami Sekcji i w dużej mierze przyczyniają się do zacieśnienia więzów między poszczególnymi placówkami. Uczestniczą w obradach i ustalają tematykę krajowych i międzynarodowych konferencji naukowych.
Współpraca czasopisma z Zarządem Sekcji Protetyki zaowocowała drukowaniem wszystkich prac wygłoszonych na sympozjach protetycznych. Praca organu Sekcji Protetyki „Protetyka Stomatologiczna” znalazła uznanie ogółu stomatologów zrzeszonych w Polskim Towarzystwie Stomatologicznym.
O sukcesie „Protetyki Stomatologicznej” zdecydowało wiele czynników, przede wszystkim jednak ogromne zaangażowanie, zdolności organizacyjne i praca naczelnego redaktora, sekretarzy i członków redakcji. Pracują oni społecznie dla dobra Polskiej Stomatologii. Wysoki poziom naukowy i zawodowy czasopisma stale wzrasta i nie ustępuje a nawet niejednokrotnie przewyższa poziomem wiele pism zagranicznych”.
Prof. Galasińska-Lansbergerowa na zakończenie swojego niezwykle ciepłego wystąpienia powiedziała co następuje:
„Życie idzie naprzód, świat się zmienia: zmieniają się kierownicy zakładów protetyki, przewodniczący sekcji, członkowie redakcji. Pismo przeżywa drugą młodość za redaktora prof. Spiechowicza. Rozszerzają się kontakty z zagranicą. Do Komitetu redakcyjnego wchodzą nowi ludzie. Protetyka znajduje się obecnie na liście stałych periodyków PZWL; cieszy się uznaniem czytelników w kraju i zagranicą. Zrodzona z potrzeby kształcenia i rozwoju wiedzy, przez 25 lat służyła wiernie nauce i społeczności stomatologicznej.
W dniu Jej Srebrnego Jubileuszu wypada życzyć Zespołowi Redakcyjnemu dalszej owocnej pracy i sukcesów. Czynie to z całego serca!
Patrząc na minione lata Protetyki i mój udział w jej powstawaniu oraz rozwoju, wyznam, iż był to dla mnie czas pracy wytężonej, ale radosnej. Dla ludzi, z którymi się wówczas zetknęłam, żywię uznanie, wdzięczność i sympatię. Jest to na pewno moja ostatnia wypowiedź z okazji jubileuszów naszego pisma. A gdy przyjdzie czas i gdy Charon będzie przewoził mnie łodzią „na drugi brzeg”, zamiast przepisowego obola dam mu pierwszy numer „Protetyki”.
Prof. Spiechowicz przedstawił blaski i cienie w czasie 25 lat działalności pisma
„Uważny czytelnik Protetyki Stomatologicznej może bez trudu zauważyć etapy rozwoju pisma, rozszerzanie się zakresu poruszanej problematyki i wzrastanie poziomu naukowego i zawodowego publikowanych prac występujące w miarę upływu lat. Wzrost poziomu pisma stanowi odzwierciedlenie stale wzrastającego rozwoju zawodowego i naukowego poszczególnych Zakładów Protetyki Stomatologicznej naszych uczelni. Wiele publikacji nie odbiega jakością od prac publikowanych w renomowanych czasopismach zagranicznych. Również prezentowana tematyka wydaje się być zgodna z trendami światowymi.
Badania na temat podatności tkanek miękkich podłoża protetycznego, zmian w przyzębiu związanych z użytkowaniem koron, fizjologia narządu żucia, protetyczne leczenie zaburzeń zwarcia, leczenie protetyczne bezzębia, modyfikacje protez szkieletowych i natychmiastowych, leczenie protetyczne po rozległych zabiegach chirurgicznych, badania nad stawem skroniowo-żuchwowym, diagnostyka, leczenie i profilaktyka stomatopatii, zastosowanie nowoczesnych materiałów w leczeniu protezami stałymi i ruchomymi, uczulenie na nikiel stanowią wkład polskiej protetyki do osiągnięć nauk stomatologicznych. Wyniki niektórych z wymienionych badań prezentują oryginalne osiągnięcia w skali światowej. Prace z zakresu materiałoznawstwa zaowocowały wprowadzeniem do codziennej praktyki stopów metali średnio i trudnotopliwych, co przyczyniło się do szerszego stosowania w naszym kraju protez stałych i szkieletowych. Oryginalnych i wartościowych prac jest oczywiście znacznie więcej. Wymienione zostały tylko niektóre, jak sie wydaje najbardziej znaczące. Świadczą one o fakcie, że minione 25 lat nie zostało zmarnowane, że rozwinęła się polska protetyka stomatologiczna, a wraz z nią również nasze pismo, które postęp ten prezentowało.
W minionym ćwierćwieczu wydane zostały 133 zeszyty Protetyki Stomatologicznej. Niektóre z nich były numerami podwójnymi, a jeden nawet potrójnym. Łączenie numerów następowało wyjątkowo, w sytuacjach szczególnych zwykle ze względu na konieczność jednorazowego wydania większej ilości prac, bądź z uwagi na opóźnienia (stan wojenny) w celu zachowania ciągu wydawniczego. Pismo w zasadzie publikowane jest w języku polskim ze streszczeniami w językach angielskim i rosyjskim. Wyjątkowo publikowane są również prace oryginalne w językach angielskim i niemieckim. Zwykle dotyczy to numerów poświęconych międzynarodowym spotkaniom naukowym odbywającym się w naszym kraju. Wyjątkiem było wydanie specjalnego, podwójnego numeru w języku polskim i angielskim zawierającego wszystkie referaty zgłoszone na IV Konferencję Europejskiego Towarzystwa Protetyki Stomatologicznej, która miała miejsce w Warszawie w roku 1980.
W podanej liczbie 133 zeszytów zostało opublikowanych 1501 prac nie licząc streszczeń, nekrologów i komunikatów. Z wymienionej liczby prac poszczególne ośrodki legitymują się następującym dorobkiem (patrz tab.):
| Ośrodek | Ilość prac |
|---|---|
| Warszawa | 332 |
| Łódź | 219 |
| Zabrze | 128 |
| Wrocław | 120 |
| Kraków | 81 |
| Szczecin | 81 |
| Poznań | 78 |
| Gdańsk | 68 |
| Lublin | 51 |
| Białystok | 16 |
| Inne ośrodki | 243 |
| Z zagranicy | 83 |
W podanym wyżej zestawieniu przyjęto powszechnie stosowana zasadę zaliczania pracy ośrodkowi, z którego pochodzi pierwszy autor. W tabeli zwraca uwagę duża ilość publikacji pochodzących z innych placówek niż Zakłady Protetyki. Są to prace z ośrodków terenowych jak również z innych klinik stomatologicznych, prezentujące zagadnienia z pogranicza. Świadczy to o otwarciu naszych łamów na wszystko to co wartościowe, a co dzieje się nie tylko w samej naszej specjalności, ale również na jej obrzeżach. Znaczna jest również liczba prac, których koledzy z zagranicy są pierwszymi autorami. Prac, w których są oni tylko współautorami, jest znacznie więcej, ale zostały one przypisane ośrodkom, z których pochodzi pierwszy autor. Duża liczba takich prac świadczy niewątpliwie o randze pisma jak również o dynamicznie rozwijającej się współpracy międzynarodowej w zakresie protetyki stomatologicznej.
Pisząc o blaskach naszej działalności należy z obowiązku kronikarskiego wspomnieć również o jej cieniach. Pomimo, że zespół redakcyjny pracuje całkowicie honorowo, środki finansowe przekazywane przez PZWL na działalność pisma są tak małe, że nie wystarczają na pokrycie kosztów technicznych. Sytuację w pewnym stopniu ratują stałe dotacje z Sekcji Protetyki PTS. Dzieje się tak pomimo lawinowego wzrostu ceny jednego egzemplarza Protetyki Stomatologicznej. Do roku 1978 cena ta wynosiła 20 zł. Do grudnia roku 1988 300 zł, a obecnie 1200 zł. Zła jakość papieru powoduje, że większość rycin jest prawie nieczytelna. Pomimo skrupulatnego dotrzymywania terminów dostarczania przez Redakcję maszynopisów do wydawnictwa, opóźnienia w ukazywaniu się poszczególnych numerów pisma przekraczają znacznie okres półroczny. Ostatnio Redakcja jest również zaskakiwana decyzjami PZWL przerzucającymi na nasze barki czynności dotychczas wykonywanych przez Wydawnictwo. Mamy jednak nadzieję, że są to trudności przejściowe i że w następnym ćwierćwieczu pismo będzie się dalej rozwijało i prace w nim publikowane będą na coraz wyższym poziomie a szata graficzna ulegnie widocznej poprawie. Z okazji srebrnego jubileuszu naszego pisma pragniemy gorąco podziękować tym wszystkim, których działalność przyczyniła się do powstania i istnienia Protetyki Stomatologicznej jako dotychczas jedynego praktycznego specjalistycznego pisma stomatologicznego nie tylko w naszym kraju ale i w całej Europie.”
 Ryc. 7. Posiedzenie Dużego Kolegium Redakcyjnego z okazji 30-lecia Protetyki Stomatologicznej. |
W roku 1995 z okazji jubileuszu 30-lecia redaktor naczelny pisał co następuje:
”Spoglądając wstecz i podsumowując trzydziestoletni okres działalności naszego pisma, można chyba stwierdzić, że był to czas wytężonej pracy, zaangażowania i dużej bezinteresownej, ofiarnej działalności na rzecz ogółu. I była też pasja, wydawnicza, redaktorska, naukowa członków całego Dużego Kolegium, którzy w różnym stopniu w zależności od możliwości przyczyniali się do trwania i rozwoju Protetyki Stomatologicznej, która dziś zarówno treścią jak i szatą graficzną nie ustępuje renomowanym i szeroko znanym czasopismom zagranicznym. O poziomie merytorycznym wspominałem już z okazji srebrnego jubileuszu. Dzisiaj z dumą można powiedzieć o poziomie edytorskim i graficznym. Okres 1990 - 1995 był czasem nadziei i nowych perspektyw, ale równocześnie okresem zagrożenia i trudności, mogących doprowadzić do zagłady naszego czasopisma. Było to w 1990 roku, kiedy na zebraniu w Klubie Lekarza, na które zaproszono przewodniczących towarzystw lekarskich i redaktorów pism specjalistycznych, powiadomiono nas o cofnięciu dotacji dla czasopism naukowych. Na tym zebraniu razem z prof. Józefowiczem reprezentowaliśmy Zarząd Główny PTS i nasze dwa czasopisma. Dzięki mądrej i odważnej decyzji Prezesa o przejęciu wydawania czasopism przez Zarząd Główny PTS uratowana została ich egzystencja i zachowana ciągłość wydawnicza.
 Ryc. 8. „Protetyka Stomatologiczna” w nowej szacie graficznej. |
Druga trafna i mądra decyzja podjęta przez kolejny Zarząd i jego Prezesa prof. J. Piekarczyka dotyczyła dostarczania Czasopisma Stomatologicznego lub Protetyki Stomatologicznej w ramach opłaty członkowskiej PTS oraz wydawania ich w nowej szacie graficznej. W pierwszym numerze odnowionej Protetyki Stomatologicznej w styczniu 1994 roku Prezes PTS, przewodniczący Komisji Naukowej i Wydawnictw oraz redaktor naczelny Protetyki Stomatologicznej pisali co następuje „Pragniemy, aby czasopismo Protetyka Stomatologiczna docierało do wszystkich stomatologów i techników dentystycznych, którzy zajmują się lub interesują protetyką stomatologiczną. Czy to się nam jednak powiedzie zależeć będzie wyłącznie od Państwa pomocy, liczby członków opłacających składki i zamawiających Protetykę Stomatologiczną, liczby prenumeratorów oraz liczby napływających artykułów naukowych i szkoleniowych na odpowiednio wysokim poziomie. Generalną bowiem zasadą działalności i wydawania Protetyki Stomatologicznej będzie samofinansowanie".
Pomimo wielu trudności i znacznej komercjalizacji życia zawodowego, możemy chyba z dumą stwierdzić, że poziom merytoryczny naszego pisma nie uległ obniżeniu, ale przeciwnie stale się podnosi, dorównując treścią i tematyką podobnym specjalistycznym renomowanym, zagranicznym czasopismom stomatologicznym.
W ciągu minionych trzydziestu lat wydano łącznie 161 zeszytów Protetyki Stomatologicznej. Pismo publikowane jest w zasadzie w języku polskim, wyjątkowo drukowane są prace oryginalne w językach kongresowych, angielskim i niemieckim. Prace publikowane po polsku mają streszczenia w języku polskim i angielskim. Numer 1 z roku 1993 poświęcony został w całości Konferencji Europejskiego Towarzystwa Protetyki Stomatologicznej w Książu i 40 Konferencji Sekcji Protetyki PTS. Zawierał tylko program i streszczenia wszystkich prac wygłoszonych na tym spotkaniu.
W okresie ostatnich pięciu lat, jakie upłynęły od Jubileuszu XXV-lecia Protetyki Stomatologicznej w 28 zeszytach (dwa były podwójne) wydrukowano łącznie 232 prace nie licząc komunikatów i streszczeń. W tej liczbie poszczególne Katedry czy Zakłady Protetyki Stomatologicznej legitymują się następującym dorobkiem - patrz tabela (ilość prac za okres trzydziestu lat).
| Warszawa | 50 prac | (382) |
| Łódź | 39 prac | (258) |
| Kraków | 18 prac | (99) |
| Gdańsk | 15 prac | (83) |
| Zabrze | 12 prac | (140) |
| Poznań | 12 prac | (90) |
| Szczecin | 11 prac | (92) |
| Lublin | 10 prac | (61) |
| Białystok | 10 prac | (26) |
| Wrocław | 8 prac | (128) |
| Z innych ośrodków | 46 prac | (289) |
| Z zagranicy | 2 prace | (85) |
Z innych ośrodków większą ilość prac opublikowały następujące Zakłady:
Zakład Protetyki CMKP (Warszawa) - 13 prac, Zakład Propedeutyki i Diagnostyki Stomatologicznej (Łódź) - 13 prac, Zakład Propedeutyki i Profilaktyki Stomatologicznej (Warszawa) - 5 prac.
W podanym wyżej zestawieniu przyjęto, podobnie jak poprzednio, powszechnie stosowaną zasadę zaliczania pracy ośrodkowi, z którego pochodzi pierwszy autor. W dalszym ciągu obserwuje się znaczną ilość prac z innych ośrodków, w tym bardzo cennych prac z pogranicza dyscyplin.
Zmalała natomiast ilość prac, w których pierwszym autorem są koledzy z zagranicy, wzrosła zaś ilość prac pisanych wspólnie z kolegami z zagranicy, w których pierwszymi autorami są nasi pracownicy. Nie można tego chyba traktować jako zjawisko negatywne. Troskę natomiast budzi fakt zmniejszenia się ilości prenumeratorów naszego pisma w porównaniu do roku 1990. Poprzednio drukowaliśmy od 2 do 3 tysięcy egzemplarzy. Obecnie zaś nakład wynosi 1500 egzemplarzy. Wydaje się, że z uwagi na poziom pisma, jego szatę edytorską i chyba ciekawą zawartość powinno ono trafiać do większej ilości lekarzy stomatologów zajmujących się leczeniem protetycznym. Myślę, że zarówno Sekcja Protetyki PTS jak i pracownicy poszczególnych Katedr i Zakładów, nie zrobili wszystkiego, aby tą sytuację poprawić.”
35 lat Protetyki Stomatologicznej.
35-lecie czasopisma zostało odnotowane w sprawozdaniu redaktora naczelnego i listami gratulacyjnymi Prezesa ZG PTS prof. Janusza Piekarczyka i Prezesa Sekcji Protetyki PTS prof. Wiesława Hędzelka, które zostały opublikowane w 1 numerze 2001 roku. Ze względów ekonomicznych nie udało się zorganizować spotkania Dużego Kolegium Redakcyjnego. Redaktor Naczelny pisał co następuje:
„W okolicznościowych publikacjach z okresu 25-lecia i 30--lecia Protetyki Stomatologicznej napisano wiele o historii czasopisma, warunkach jego powstania i rozwoju, jak również o osiągnięciach. Zbytecznym wydaje się powtarzanie tych informacji: istotnym jest podanie faktów które miały miejsce w ciągu ostatnich pięciu lat. Starania Autorów publikacji i Recenzentów Zespołu Redakcyjnego zmierzały z powodzeniem do utrzymania i podnoszenia poziomu naukowego i zawodowego publikowanych prac. Dowodem potwierdzającym ten fakt jest wysoka punktacja Protetyki Stomatologicznej w rankingu czasopism medycznych ogłoszonym przez KBN. Uzyskaliśmy tylko jeden punkt niżej niż Czasopismo Stomatologiczne (najwyższa ocena wśród czasopism stomatologicznych) wyłącznie ze względu na fakt, że jesteśmy dwumiesięcznikiem. Poziom graficzny jest w dalszym ciągu bardzo wysoki nie ustępujący renomowanym czasopismom zagranicznym.
W okresie minionych pięciu lat poszczególne Katedry czy Zakłady protetyki Stomatologicznej opublikowały następujące ilości prac (w nawiasach ilości prac publikowane w ciągu 35 lat):
| Warszawa | 87 (469) |
| Białystok | 32 (58) |
| Łódź | 23 (281) |
| Szczecin | 23 (115) |
| Zabrze | 21 (153) |
| Wrocław | 18 (146) |
| Gdańsk | 16 (99) |
| Kraków | 15 (114) |
| Lublin | 13 (74) |
| Poznań | 9 (89) |
| Z innych ośrodków | 74 (363) |
| Z zagranicy | 7 (92) |
Z innych ośrodków większą ilość prac opublikowały następujące Zakłady: Zakład PiRS (Poznań) - 12 prac; Zakład PiDS (Łódź) - 9 prac; Zakład PiPS (Warszawa) - 8 prac; Zakład Materiałów Stomatologicznych Instytutu Leków (Warszawa) - 4 prace; Zakład Protetyki Stomatologicznej CMKP - 3 prace.
W roku 2005 Kolegium Redakcyjne czasopisma spotkało się na uroczystym posiedzeniu z okazji 40-lecia istnienia pisma, podczas którego i dyskutowano nad referatem redaktora naczelnego.
 powiększ Ryc. 9. Jubileuszowa Sesja z okazji 40-lecia Protetyki Stomatologicznej, 7.10.2005 r. |
Obecnie „Protetyka Stomatologiczna" jest jednym z czasopism stomatologicznych najwyżej punktowanych zarówno w rankingu Komitetu Badań Naukowych (4), jak i w Index Copernicus (5,47).
Omawiając 40-lecie naszego czasopisma, nie można zapomnieć o roli, jaką w powstaniu i rozwoju „Protetyki Stomatologicznej" odegrała profesor Janina Galasińska-Landsbergerowa, jej pierwszy Redaktor Naczelny. Dzięki Jej ogromnemu autorytetowi i zaangażowaniu oraz udziałowi jej współpracowników pismo to zaistniało i zaczęło coraz lepiej funkcjonować. Profesor kierowała pismem przez pierwsze 10 lat, tj. do roku 1975, ale do ostatnich swoich dni była zainteresowana jego działalnością. Przed 10 laty w roku 1995, nie mogąc ze względów zdrowotnych wziąć osobiście udziału w sesji poświęconej 30-leciu „Protetyki Stomatologicznej”, przysłała bardzo piękny list, którego fragment pozwolę sobie zacytować:
„Protetyka Stomatologiczna” powstała i istnieje nadal jako jedyne specjalistyczne pismo w polskiej stomatologii. Aktualnie posiada znakomitą bazę i wydawcę - Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Posiada doświadczoną kadrę Komitetu Wydawniczego. Ma zapewniony stały dopływ „tworzywa edytorskiego". Chlubi się wydaniem licznych, ważnych publikacji. Cechuje ją wzorowe techniczne opracowanie materiału, nienaganna korekta. Nowoczesna szata zewnętrzna, barwne reklamy dodają atrakcyjności.
W minionym okresie na każdym szczeblu zatrudnienia panowała w zespole redakcyjnym koleżeńskość i życzliwość. Na podstawie obserwacji nieprzerwanej, systematycznej pracy pisma pozwalam sobie zgłosić spostrzeżenie ostateczne: „Protetyka" spełniła zamierzenia organizatorów i ich kontynuatorów. Posiada niezaprzeczalne zasługi na polu upowszechniania wiedzy - dla dobra ogółu protetyków i polskiej protetyki. Dziś, w uroczystym dniu Jubileuszu, składam Panu Profesorowi Eugeniuszowi Spiechowiczowi Redaktorowi i Zespołowi Pracowników serdeczne gratulacje z powodu pomyślnego rozwoju i osiągnięć placówki. Życzę dalszej pomyślnej pracy i wzrastających sukcesów. Wszystkich, z którymi dane mi było spotkać się „pod sztandarami Protetyki", wspominam, pozdrawiam i wszelkiej pomyślności życzę. Jeśli wolno mi zakończyć ten elaborat wyznaniem osobistym, powiem, iż „Protetyka" była gorącą, niezrównaną przygodą mego życia".
Proszę pamiętać, że pisała to Pani w wieku 92 lat, charakteryzująca się zawsze jasnością umysłu i niebywałym potencjałem intelektualnym. Profesor Janina Galasińska-Landsbergerowa zmarła bezpotomnie w roku 1998. W roku 2003, w setną rocznicę urodzin, grono Jej uczniów, przy aktywnym udziale wszystkich Katedr i Zakładów Protetyki w naszym kraju oraz pomocy innych instytucji ufundowały pomnik nagrobny oraz tablicę pamiątkową w Katedrze Protetyki Stomatologicznej AM w Warszawie, gdzie przez 15 lat była kierownikiem.
Pragnę dodać, że dzisiejsza uroczystość jest również moim skromnym jubileuszem. Wraz z prof. J. Galasińską-Landsbergerową i innymi osobami byłem współorganizatorem „Protetyki Stomatologicznej", a następnie przez pierwsze 10 lat zastępcą Redaktora. Przez kolejne 30 lat działam jako Redaktor Naczelny. Traktuję tę działalność jako poważny obowiązek, ale równocześnie jako pasjonujące zadanie, dające wiele satysfakcji.
Ilość prac przygotowanych przez Katedry i Zakłady Protetyki Stomatologicznej wydrukowanych w ostatnim pięcioleciu oraz w nawiasie łącznie za okres 40 lat.
| Warszawa | 54 | (523) |
| Łódź | 17 | (298) |
| Wrocław | 38 | (184) |
| Zabrze/Bytom | 23 | (176) |
| Kraków | 11 | (125) |
| Szczecin | 9 | (124) |
| Gdańsk | 19 | (118) |
| Poznań | 22 | (111) |
| Lublin | 15 | (89) |
| Białystok | 8 | (66) |
| Z innych ośrodków | 66 | (429) |
| Z zagranicy | 1 | (93) |
Z innych ośrodków większą ilość prac w ostatnim pięcioleciu opublikowały następujące Zakłady:
Zakład PIPS (Warszawa) - 16 prac. Zakład PiRS (Poznań) - 13 prac Zakład Protetyki Stomatologicznej CMKP (Warszawa) - 3 prace.
Na zakończenie sprawozdania chciałbym bardzo gorąco podziękować tym wszystkim, którzy pomagali nam i pomagają w rozwoju naszego pisma, a w szczególności wszystkim Paniom i Panom Recenzentom pragnę podziękować za ich bezinteresowny trud w terminowym przygotowywaniu ocen poszczególnych prac. Szczególne słowa wdzięczności i podziękowania należą się moim najbliższym współpracownikom redaktorom dr Ewie Cichockiej-Piekacz i prof. Elżbiecie Mierzwińskiej-Nastalskiej oraz paniom Stanisławie Kur (zmarłej w roku 2006) - do niedawna sekretarce technicznej Redakcji i Jolancie Wroczyńskiej, która kontynuuje jej pracę. Bez ich codziennej mrówczej zaangażowanej współpracy, redagowanie pisma „Protetyka Stomatologiczna" nie byłoby możliwe. Pragnę jednocześnie podziękować Zarządowi Głównemu PTS i jego Prezydentowi prof. dr hab. Markowi Ziętkowi za stałą pomoc finansową i moralną, która pozwala pokonać trudności, na jakie napotykamy w redagowaniu naszego pisma.
Po referacie rozwinęła się ożywiona dyskusja, w której zabierało głos wielu obecnych na jubileuszowym Kolegium Redakcyjnym, w tym członkowie zagraniczni profesorowie Reinhard Marxkors z Münster (Niemcy), Bengt Öwall z Malmö (Szwecja) i Tibor Fabian z Budapesztu (Węgry). Wszyscy dyskutujący podkreślali rolę i znaczenie pisma w rozwoju protetyki, nie tylko w obszarze lokalnym, ale również międzynarodowym. Redakcja otrzymała również listy od prof. Marka Ziętka Prezydenta Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, prof. Janusza Piekarczyka Rektora Akademii Medycznej w Warszawie, prof. Stanisława Majewskiego Specjalisty Krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej, prof. Wiesława Hędzelka Prezesa Sekcji Protetyki PTS, od dr Zbigniewa Żaka Vice Prezesa Naczelnej Izby Lekarskiej. Poniżej zostaną zacytowane fragmenty dwóch listów. Prof. Ziętek stwierdził, że „Swój rozkwit Czasopismo zawdzięcza ogromnej pracy całych Kolegiów Redakcyjnych, a zwłaszcza obecnemu Redaktorowi Naczelnemu prof. dr hab. Eugeniuszowi Spiechowiczowi i grupie Jego najbliższych współpracowników. Protetyka Stomatologiczna jest dzisiaj najwyżej notowanym periodykiem naukowym w stomatologii. Jej Index Copernicus wynosi 5,47. Drukowane są w niej artykuły z zakresu rehabilitacji narządu żucia, zaburzeń czynnościowych, implantoprotetyki, materiałoznawstwa, rehabilitacji pooperacyjnej i wielu innych problemów współczesnej protetyki.
Bardzo wysoka ocena czytelników, dobra szata graficzna, regularność ukazywania się i znakomita wartość merytoryczna powodują, że nakład tego czasopisma stale wzrasta i zwiększa się liczba prenumeratorów”.
Prof. Piekarczyk pisał:
„Składam serdeczne gratulacje na ręce Prof. zw. dr hab. med. Eugeniusza Spiechowicza Redaktora Naczelnego czasopisma Protetyka Stomatologiczna z okazji Jubileuszu 40-lecia czasopisma.
Prof. Eugeniusz Spiechowicz obchodzi równocześnie 55-lecie pracy naukowej i dydaktycznej w uczelni - Akademii Medycznej w Warszawie. Był członkiem grupy inicjatywnej, to znaczy garstki osób, które zauważyły potrzebę powołania pierwszego nie tylko w Polsce ale także w Europie, specjalistycznego czasopisma adresowanego do lekarzy stomatologów interesujących się protetyką, jak również do techników dentystycznych.
W ogromie wszechstronnego dorobku Pana Profesora Spiechowicza dotyczącego osiągnięć naukowych, dydaktycznych i organizacyjnych ważne miejsce zajmuje właśnie Protetyka Stomatologiczna. Profesor był przy jej narodzinach, a od 30 lat osobiście prowadzi redakcję. Historycznie patrząc na powstanie i rozwój Protetyki Stomatologicznej aż do jej pełnego rozkwitu w ostatnich 10 latach należy dostrzec zasługi szeregu osób. Przede wszystkim wymienić należy tutaj pierwszą Redaktor Panią Prof. Janinę Galasińską-Landsbergerową, Sekretarzy redakcji w osobach dr Zofii Łętowskiej, dr Symchy Wajsa, dr Ewy Cichockiej, następnie Redaktorów: dr Ewę Cichocką-Piekacz i prof. Elżbietę Mierzwińską-Nastalską, zmieniający się w ciągu lat Komitet Redakcyjny, zmieniające się Zarządy Główne PTS i wiele innych osób, które niejednokrotnie bezimiennie przyczyniły się do sukcesu”.
Dużym osiągnięciem Zespołu Redakcyjnego było wydanie w roku jubileuszowym specjalnego suplementu w języku angielskim o objętości ponad 140 stron poświęconego 29 Konferencji Europejskiego Towarzystwa Protetyki Stomatologicznej (EPA) w Poznaniu oraz 23 Konferencji Sekcji Protetyki PTS. Suplement, oprócz programu konferencji zawierał również streszczenia wszystkich referatów i postersów.
Na zakończenie należy dodać, że od lipca 2002 roku Redakcja pracuje w składzie: Redaktor Naczelny prof. dr hab. Eugeniusz Spiechowicz, Redaktorzy: prof. dr hab. Elżbieta Mierzwińska-Nastalska i dr n. med. Ewa Cichocka-Piekacz.
|
Najnowszy numer Nowości w serwisie: |
Serwis realizowany |
Copyright © 2005-2009 by |
Designed and produced |
|
Liczba wejść na strony serwisu: 19767 |